17. PADİŞAH 4. MURAT (1623 – 1640)
IV. Murad (1623 – 1640)
Sultan Dördüncü Murad, 26 Temmuz 1612 tarihinde, İstanbul’da doğdu. Babası Sultan Birinci Ahmed, annesi Mahpeyker Kösem Sultan’dır. Sultan Dördüncü Murad, uzun boylu, iri cüsseli, yuvarlak yüzlü ve heybetli bir padişahtı. Osmanlı Sultanlarının en kudretlilerinden biri olarak tarihe geçti. Son derece zeki, gözü pek, cesur, kuvvetli ve enerjik bir insandı.
Sultan Dördüncü Murad, çok iyi cirit ve ok atardı. Bu gücünü katıldığı savaşlarda da gösterdi. Din büyüklerine hürmet eder Şeyhülislâm Yahya Efendi’ye “Baba” diye hitap ederdi. İçki ve tütünü yasakladı. Gece sokağa çıkma yasağı koydu. Arapça’yı ve Batı dillerini çok iyi bilirdi. İlmi ve ilim adamlarını çok sever, fırsat buldukça ilim meclislerine gider, onları yeni çalışmalar yapmaları için teşvik ederdi. Sultan Dördüncü Murad döneminin önemli olaylarından biri de Hezarfen Ahmed Çelebi’nin kanat takarak, Galata Kulesi’nden Üsküdar’a uçmasıydı.
Sultan Dördüncü Murad, çevresinde olup bitenleri dikkatle takip eder inisiyatifini kullanmakta asla tereddüt etmezdi. Hükümdarlığının ilk yıllarında annesinin etkisinde kaldıysa da daha sonra kadınların saltanatına son verdi; hain ve hilekâr sadrazamları şiddetle cezalandırdı. Memleket meselelerini yakından takip edip, çözümler üretmeye çalıştı. On yedi yıl hükümdarlık yaptıktan sonra, henüz 28 yaşında vefat etti.
Sultan Dördüncü Murad’ın saltanatını iki devreye ayırmak mümkündür. Henüz on bir yaşında iken tahta geçtiğinden devlet işleri büyük ölçüde annesi Kösem Sultan’ın elinde yürümekteydi. Onunla birlikte olan vezirler, gözünün önünde Hafız Ahmed Paşa’yı askere parçalatmışlar, genç padişahı da korkuyla dehşete düşürmüşlerdir. Osmanlı memleketlerinde asayiş ve huzur kalmamış, zorbalar şehirleri ele geçirmişlerdi. Delikanlılık çağında idareyi bizzat ele aldıktan sonradır ki Sultan Dördüncü Murad biraz da şiddet yolu ile bütün zorbaları sindirmiş, tekrar devlet hakimiyetini kurmuştur. Tütün yasağı bahanesiyle kahvehanelerde toplanan işsiz, güçsüz, zorba takımını kontrol altında tutmuş, şiddetli ceza ve hattâ idamlarla tekrar idarî ve adlî nizamı kurabilmiştir.
IV. Murad Han Devri Kronolojisi
11/12 Ocak 1623 : Bağdâd’ın Safevîlerin eline geçmesi.
3 Nisan 1623 : Çerkes Mehmed Paşa’nın sadârete getirilmesi
28 Ocak 1625 : Çerkes Mehmed Paşa’nın vefâtı üzerine Hâfız Ahmed Paşa’nın sadârete getirilmesi
13 Kasım 1625 : Sadrâzam Hâfız Ahmed Paşa’nın Bağdâd’ı kuşatması.
1 Aralık 1626 : Hâfız Ahmed Paşa’nın azli ile sadârete Halîl Paşa’nın getirilmesi.
6 Nisan 1628 : Halîl Paşa’nın azli ile sadârete Hüsrev Paşa’nın getirilmesi.
22 Eylül 1628 : İsyâncı Abaza Mehmed Paşa’nın teslim olması.
5 Ekim 1630 : Bağdâd’ın ikinci defa kuşatılması.
14 Kasım 1630 : Başarısızlıkla sonuçlanan Bağdâd muhasarasının kaldırılması.
25 Ekim 1631 : Hâfız Ahmed Paşa’nın ikinci defa sadârete getirilmesi
10 Şubat 1632 : Hâfız Ahmed Paşa’nın sipahiler tarafından şehîd edilmesi ve Dâmâd Recep Paşa’nın sadârete getirilmesi.
18 Mayıs 1632 : Dâmâd Recep Paşa’nın îdâmı ve Tabanıyassı Mehmed Paşa’nın sadârete getirilmesi.
2 Eylül 1633 : Büyük İstanbul yangını.
16 Eylül 1633 : Sultan’ın tütün yasağı koyması.
5 Ağustos 1634 : Sultan’ın içki yasağı koyması.
23 Ağustos 1634 : Abaza Mehmed Paşa’nın îdâm edilmesi.
10 Mart 1635 : Sultan’ın Revan seferine çıkması.
8 Ağustos 1635 : Revan’ın fethi.
2 Şubat 1637 : Bayram Paşa’nın sadârete getirilmesi.
8 Nisan 1637 : Sultan’ın Bağdâd seferine çıkması.
26 Ağustos 1638 : Bayram Paşa’nın vefâtı ile Tayyar Mehmed Paşa’nın sadârete getirilmesi.
23 Aralık 1638 : Tayyar Mehmed Paşa’nın şehâdeti ve Kara Mustafa Paşa’nın sadârete getirilmesi.
24 Aralık 1638 : Bağdâd’ın fethedilmesi.
20 Ocak 1639 : Birinci sultan Mustafa’nın vefâtı.
17 Mayıs 1639 : Kasr-ı Şîrîn Andlaşmasının imzalanması.
12 Haziran 1639 : Sultan’ın İstanbul’a dönmesi.
16 Temmuz 1639 : Venedik-Osmanlı arasında İstanbul sulhunun imzalanması.
8/9 Şubat 1640 : Dördüncü Murâd Han’ın vefâtı.
36 PADİŞAHLA 624 YIL HÜKÜM SÜREN OSMANLI
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder