31. PADİŞAH ABDÜLMECİD (1839 – 1861)

https://www.youtube.com/watch?v=tQyzU8GNKsM&list=PLbDPtAcQxR9KFs7KG-oYZPqGorjvu_5d3&index=6

31. PADİŞAH ABDÜLMECİD (1839 – 1861)
Abdülmecid (1839 – 1861)
Sultan Abdülmecid, 25 Nisan 1823 günü doğdu. Babası Sultan İkinci Mahmud, annesi Bezm-i Âlem Valide Sultan’dır. Sultan Abdülmecid, babasının arzusu yönünde bir eğitim ve terbiye gördüğü için ıslahatçı fikirlere sahipti. Batı âlemine karşı hayranlık besliyordu. Babasının vefatı üzerine, henüz 17 yaşında iken Osmanlı tahtına oturdu. Devletin ilerleyişi için Avrupaî hayat tarzının ülke çapında yaygınlaştırılmasını istedi. Saltanatının henüz dördüncü ayında ilân ettiği Gülhane Hatt-ı Hümâyûnu sebebiyle Tanzimat Dönemi padişahı olarak şöhret bulmuştur.
Sultan Abdülmecid, batılı yazarların takdir ve sevgiyle andıkları bir padişahtı. Âdil, merhametli, ıslahatçı, yenilikçi bir insan olan Sultan Abdülmecid, 25 Haziran 1861 tarihinde, 39 yaşında iken İstanbul’da veremden dolayı vefat eden Sultan Abdülmecid, Yavuz Sultan Selim’in türbesi yanındaki mezarına defnedildi.
Sultan İkinci Mahmud, ölüm döşeğinde iken, Osmanlı Devleti’ne karşı ayaklanmış olan Kavalalı Mehmed Ali Paşa, Osmanlı kuvvetlerini Nizip’te yenilgiye uğratmıştı. Sultan Abdülmecid böyle karmaşık bir ortamda tahta çıktı. Mısır Sorunu, Rus donanmasının Hünkâr İskelesi Antlaşmasına uyarak İstanbul’a gelmesi üzerine bir Avrupa sorunu haline geldi.
Başta İngiltere, Avusturya, Prusya ve Rusya olmak üzere Avrupalı devletler Osmanlı Devleti ile Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa arasındaki Mısır sorununu çözmek için bir konferans düzenlediler. Avrupa Devletleri, Mısır’da güçlü bir yönetim istemiyorlardı. Kavalalı Mehmed Ali Paşa’ya karşı Osmanlı Devleti’nin tarafını tuttular ve bu ortamda Londra Sözleşmesi imzalandı (1840).
Buna göre; Mısır Osmanlı Devleti’ne bağlı kalacak, ancak yönetimi Mehmed Ali Paşa ve oğulları yürütmeye devam edecekti. Mısır seksen bin altın vergi ödeyecekti. Suriye, Adana ve Girit tekrar Osmanlı yönetimine bırakılıyordu.
Hünkâr İskelesi Antlaşmasının süresi bitince, Londra’da yeniden bir konferans düzenlendi (1841). Toplantıya Osmanlı Devleti’nden başka Rusya, Fransa, İngiltere, Prusya ve Avusturya katıldı. Konferansta alınan kararlara göre, Boğazlar’da egemenlik hakkı Osmanlı Devleti’ne ait olacak, ancak barış döneminde hiçbir savaş gemisi Boğazlar’dan geçmeyecekti.
Bu antlaşma ile Fransa ve İngiltere Akdeniz’deki güvenliklerini sağlamış oluyorlar, Osmanlı Devleti’nin Boğazlar üzerindeki kayıtsız şartsız haklarına kısıtlama geliyordu. Rusya ise Hünkâr İskelesi Antlaşması ile Boğazlar üzerinde sağladığı üstünlüğü kaybetmiş oluyordu.
Abdülmecid Han Devri Kronolojisi
1839 - 1861
2 Temmuz 1839 Koca Hüsrev Mehmed Paşanın sadrâzamlığı.
3 Temmuz 1839 Kaptân-ı derya Giridli (hâin) Ahmed Paşa’nın donanmayı Mısır’a kaçırıp Kavalalı’ya teslim etmesi.
3 Kasım 1839 Tanzîmât fermanının îlânı.
8 Haziran 1840 Mehmed Emin Rauf Paşa’nın sadrâzamlığı.
24 Mayıs 1841 Suriye ve Akka’dan çıkarılan Mehmed Ali Paşa’ya Mısır vâliliğinin tekrar verilmesi.
13 Temmuz 1841 Boğazlar mukavelesi.
21 Eylül 1842 İkinci Abdülhamîd Han’ın doğumu.
6 Eylül 1843 Yeni asker alma usûlünün îlânı.
29 Nisan 1846 Pâdişâh’ın Varna seyahati.
28 Eylül 1846 Mustafa Reşîd Paşa’nın ilk sadrâzamlığı
1847 Maârifi Umûmiye Nezâreti’nin (Millî Eğitim Bakanlığı’nın) kuruluşu.
28 Nisan 1848 Mustafa Reşîd Paşa’nın azli ve İbrâhim Sârim Paşa’nın sadrâzamlığı.
12 Ağustos 1848 Mustafa Reşîd Paşa’nın ikinci sadrâzamlığı.
1 Mayıs 1849 Memleketeyn mes’elesi hakkında Balta limanı andlaşmasının imzalanması.
18 Temmuz 1851 Encümen-i dâniş’in açılışı.
5 Ağustos 1852 Mehmed Emin Paşa’nın ilk sadrâzamlığı.
28 Şubat 1853 Rusların Kudüs mes’elesini ortaya atmaları (Makâmât-ı mubâreke Mes’elesi).
25 Aralık 1849 Mülteciler mes’elesinin hâlli.
3 Temmuz 1853 Rus ordularının Osmanlı hâkimiyetinde bulunan Bosna-Hersek’e girmesi.
4 Ekim 1853 Rusya’ya karşı savaş îlân edilmesi.
27 Ekim 1853
Osmanlı ordusunun Kalafat’ı alması.
5 Kasım 1853
Osmanlıların Olteniça (Oltenizza) zaferi.
5 Ocak 1854
Osmanlıların Çatana zaferi.
12 Mart 1854
Rusya’ya karşı Osmanlı-İngiliz-Fransız ittifakı.
1 Nisan 1854
Yunan çetecilerine karşı Keçecizâde Fuâd Paşa’nın Narda zaferi.
17 Nisan 1854
Kalafat zaferi.
25 Haziran 1854Silistre önlerinde perişan olan Rus ordusunun kuşatmayı kaldırıp kaçması.
8 Temmuz 1854
Yerköyü (Giurgiewo) zaferi.
20 Eylül 1854
Osmanlıların Alma zaferi.
5 Kasım 1854
İnkerman zaferi
23 Kasım 1854
Mustafa Reşîd Paşa’nın dördüncü sadârazamlığı.
3 Şubat 1855
Türk-İngiliz askerî andlaşması.
17 Şubat 1855
Ömer Paşa’nın Gözleve zaferi.
24 Mayıs 1855
Kerç boğazına asker çıkarılması.
9 Eylül 1855
Sivastopol şehrinin müttefikler (Osmanlı-İngiliz-Fransız) tarafından işgali. İlk telgraf hattının işlemeye başlaması.
29 Eylül 1855
Kars’ı kuşatıp genel hücuma geçen Rus ordusunun bozulması.
17 Ekim 1855
Kuburun (Kinboura) zaferi.
6 Kasım 1855
Ömer Paşa’nın İngur zaferi.
1 Şubat 1856
Viyana protokolünün imzalanması.
18 Şubat 1856
Islâhat Hatt-ı Hümâyûnu’nun îlânı.
30 Mart 1856
Kırım savaşını sonuçlandıran Paris mukavelesinin imzalanması.
7 Ocak 1858
Mustafa Reşîd Paşa’nın ölümü.
11 Ocak 1858
Âlî Paşa’nın üçüncü sadrâzamlığı.
8 Kasım 1858
Osmanlı Karadağ hudut protokolünün imzası.
24 Nisan 1859
Süveyş Kanalı hafriyatına başlanması.
14 Eylül 1859
Pâdişâh’a suikast teşebbüsü, Kuleli vak’ası.
9 Haziran 1861
Müstakil sancak hâline getirilen Cebel-i Lübnan’ın yeni teşkilâtına dâir Beyoğlu protokolünün imzası.