2. PADİŞAH ORHAN GAZİ (1326 – 1359)Orhan Gazi (1326 – 1359)
Orhan Gazi, 1281 yılında doğdu. Babası Osman Gazi, annesi Kayı aşiretinin ileri gelenlerinden Ömer Bey’in kızı Mal Hatun’du. Orhan Gazi, sarı sakallı, uzunca boylu, mavi gözlüydü. Yumuşak huylu, merhametli, fakir halkı seven, ûlemaya hürmetli, dindar, adalet sahibi, hesabını bilen ve hiçbir zaman telaşa kapılmayan, halka kendisini sevdirmiş bir beydi. Sık sık halkın arasına karışır, onları ziyaret etmekten çok hoşlanırdı.
Orhan Gazi, Babası Osman Gazi’nin 1326’da vefatı üzerine beyliğin başına geçti. Orhan Gazi, 1346’da Bizans İmparatoru VI. Yoannis Kantakuzenos’un kızı Teodora ile evlendi. Ayrıca, Yarhisar Tekfur’unun kızı Holofira, Bilecik tekfuruyla evlendirilirken, düğün basılıp Holofira esir alındı ve Orhan Gazi ile evlendirildi. Müslüman olduktan sonra adı Nilüfer Hatun olarak değiştirildi; bu evlilikten, ileride Osmanlı Devleti’nin üçüncü hükümdarı olacak Murad Hüdavendigâr doğdu.
Erkek çocukları: Süleyman Pasa, Murad Hüdavendigâr, Ibrahim, Halil, Kasım
Kız çocukları: Fatma Hatun
Orhan Gazi kimdir?
Orhan Gazi, Babası Osman Gazi'den 16.000 km² olarak aldığı devleti, oğlu I. Murad'a 95.000 km² olarak bırakmıştır.
Orhan Bey, 1281 sesinde Söğüt'te dünyaya geldi.
Çocukluğu ve gençliği hakkında fazla bilgi olmayan Orhan Bey, babası Osman Gazi'nin vefatı üzerine, ulema ve hanedan mensuplarının yaptığı topantıda, askeri başarılarından dolayı padişahlığa getirildi. Başta kardeşi Alaaddin Bey'in padişah olmasını isteyen Orhan Bey, kardeşinin kabul etmemesi üzerine tahta gelmiştir.
Orhan Gazi'nin hükümdar olduktan sonraki ilk seneleri, Anadolu üzerine yaptığı akınlar ve fetihler ile geçmiştir. Beyliği sırasında bütün diğer Anadolu beylikleri gibi İran'da kurulu İlhanlılar'ı metbu sayıp yıllık vergi ödemekte devam etmiştir. Diğer yandan da Bizans topraklarına yönelik akınlar ve fetihlerle, Osmanlı Beyliği daha da güçlenmiştir.
Osmanlı'nın Marmara denizi sınırına ulaşması, Orhan Gazi'nin 1321 senesinde Mudanya'yı feth etmesiyle gerçeklemiştir.
1323 senesinde Gebze'de kendi adına Camii yaptıran Orhan Gazi'nin 1326'daki hedefi ise Bursa olmuştur. Önce Orhaneli kalesini almışi sonra Bursa hisarını kuşatma maksadıyla Pınarbaşı civarında karargah kurmuştur. Bu sıralarda Abdullah Mihal Gazi'nin başarılı diplomatik görüşmeleri hasebiyle, Evranos kaleyi savaşsız teslim etmiştir.
Bazı bulgu ve belgeler Bursa'nın fethinin 6 Nisan 1326'da gerçekleştiğini zikretmektedir.
ORHAN GAZİ'NİN İLK MEYDAN SAVAŞI
Mayıs 1329'da Bizans imparatoru III. Andronikos ve yakın danışmanı (sonra imparator olan) Yannis Kantakuzenos 2.000 paralı asker takviyeli bir Bizans ordusu ile Kocaeli'nde ilerlemiş, İzmit kuşatması yapan Orhan Gazi ise ivedi yürüyüşle Darıca üzerinden gelmiş, Bizans ve Osmanlı orduları 11 Haziran 1329'da Maltepe (Palekanon) Savaşı'na girişmişlerdir. Bu savaşın sonucu ise mutlak Devlet-i Aliyye zaferidir.
İznik'te imar faaliyetleri devam etmekte iken Kara Timurtaş Paşa Marmara'nın Gemlik ve Armutlu kıyılarını Osmanlı sınırlarına katmıştir.
Sonraları, klasik Roma İmparatorluğu'nun başkentliğini yapmış ve 6 yıldır Osmanlı ablukası altında bulunan İzmit, 1337 senesinde Bizans tarafından savunulamaz duruma gelmiş; son Bizans valisi Prenses Marika Paleialogos tarafından terkedilmiştir. Bu durum sonucu İzmit Osmanlı orduları tarafından fethedilip yönetimi Süleyman Paşa'ya verilmiştir.
BARIŞ ANLAMŞMASI VE HARAÇ
Bunun üzerine III. Andronikos 1333 senesinde Osmanlı hükümdarı Orhan Gazi'ye bir barış anlaşması teklif etmiş ve yıllık 12.000 Bizans altını haraç karşılığında Bitinya'da Bizans elinde kalmış olan arazilere Osmanlı'ların hücum etmemesini teklif etmiştir. Böylece Orhan Bey'in Anadolu'da "küffardan fethedeceği" önemli bir yer kalmamıştır.
YENİ ANADOLU STRATEJİSİ
Orhan Gazi'nin bu başarı sonrası Anadolu'da fethetmesi gereken bir gayr-i müslim toprağı kalmayınca, 1340'lı yıllarda beyliğini yeni bir strateji gereği komşu Türkmen beyliklerin fethine yöneltmiştir.
Karesi Beyliği'ndeki hükümdarlık kavgasında arayı bulmak amacıyla, önce 1342 senesinde Ulubad, Karacabey (Mihaliç) ve Kırmastı kalelerini feth etmiştir.
Sonrasında ise, önemli bir askeri kuvvetle 1345 senesinde Karesi Seferi'ne çıkmıştır. Böylelikle Karesi Beyliğine ait geniş topraklar ve Balıkesir, Manyas, Edincik ve Erdek kentleri Orhan Gazi idaresine geçmiştir.
RUMELİ'YE GEÇİŞ
Orhan Gazi, bir iç isyan sonrası imparatorluk tahtına geçen VI. Yannis Kantakuzenos'la kurulan yakın ilişkiler münasebetiyle Bizans'a yardım etmeye başlamıştı.1344 senesinde Selanik'teki vali Yannis Apocausus durumlara hakim olamamış ve "bağnaz fanatik"ler (Selanikli Zealotlar) olarak anılan bir parti tekrar idareyi eline almıştı. Sırp Kralı IV. Stefan Duşan tekrar Bizans aleyhine dönmüş ve tüm Makedonya'yı istila etmek niyetiyle Serez kalesini kuşatma altına almıştı.
Onun için 1345'in ilk aylarında VI. Yannis Kantakuzenos Orhan Bey'le yakın ilişkiler kurmak için temaslara başlamıştır. Yakınlık kurmak maksadıyla Kantekuzanos, biraz Türkçe öğrenmiş; iki hükümdar birbirleri ile yakın şahsi bağlantı kurmuşlar ve Orhan Bey'le şahsi görüşmeleri sırasında birbirinden güzel üç kızını da Orhan Bey'le tanıştırmıştır. İkinci kızı olan Teodora'yı Orhan Bey ile evlendirmek için anlaşmışlardır.
1352 senesinde Yannis Kantakuzenos'un ortak imparator olan V. Yannis Palaiologos ile arası açılmış ve V. Yannis, Edirne'de hüküm süren Matthaios'a Sırplar yardımı ile hücum edip şehrin idaresini eline almıştır. Buna karşılık VI. Yannis Kantakuzenos damadı Orhan Gazi'den askerî destek istemiştir. Orhan Gazi bunun üzerine komutanlığını oğlu olan Süleyman Paşa'nın yaptığı bir büyük Osmanlı birliğini VI. Yannis emrine girmek üzere göndermiştir. Bu Osmanlı birliği ile takviyeli Bizans ordusu Bizans İmparatoru VI. Yannis başkomutanlığı altında Edirne'ye yürüyüp bu şehri kurtarmıştır. Aynı Osmanlı birliği birkaç ay sonra bir karışık Sırp-Bulgar ordusunu, donmuş olan Meriç Nehri kıyılarında yenik düşürmüştür.
ORHAN GAZİ'NİN FİZİKİ YAPISI
Devlet-i Aliyye'nin ikinci hükümdarı Orhan Gazi, tarih kaynaklarına göre mavi gözlü, sarışın, beyaz tenli, geniş göğüslü, iri yapılı bir insandı. Kulağında siyah bir beni vardı. Sık sık halkın arasına karışıp onların dertlerini dinlerdi. Davranışları dengeli ve kararlı idi. Daima tedbirli davranırdı. İyi ahlâklı ve merhametli olarak bilinirdi.
Osmanlı hanedanının en uzun ömürlü padişahı Orhan Gazi, ömrünün son zamanlarında tahtı şehzade Murat'a bırakmış, kendisi Bursa'ya geçmiştir.
Vefat tarihi, tarihçiler arasında ihtilaflıdır. Zamanının tarihçisi olan Âşıkpaşazâde, Orhan Gazi'nin 1358 senesinde öldüğünü yazmaktadır.
Orhan Gazi, Bursa'da, Gümüşlü Kümbet'te babasının türbesinde medfundur.
ORHAN BEY DÖNEMİ KRONOLOJİSİ (1325-1360)
Orhan Bey Döneminde meydana gelen olayları tarih sıralamasına uygun olarak bakalım.
1325 yılında Osman Gazi vefat etmiştir. Orhan Gazi tahta çıkmıştır.
1326 yılında Bursa fethedilmiştir. Devlet merkezi Yenişehir'den Bursa'ya taşınmıştır. Orhan Gazi’nin oğlu I. Murad dünyaya gelmiştir. Orhan Gazi kardeşi Alaeddin Beyi vezir tayin etmiştir. Akçakoca, Aydos ve Samandıra ele geçirilmiştir. Osman Gazi adına ilk Osmanlı parası bir gümüş sikke şeklinde basılmıştır.
1328 yılında Vezir Alaeddin Paşa ilk Osmanlı Kanunları'nı uygulamaya sokmuştur. Osmanlı Devleti'nin ilk askerî teşkilâtı olan “yaya” ordusu teşkil edilmiştir. Maltepe savaşı kazanılmıştır.
1330 yılında kuşatılmış olan İzmit'i kurtarmak için İmparator Androkinos, Orhan Gazi'ye fidye talebinde bulunarak kuşatmadan vazgeçmesini istemiştir. Böylece ilk barış antlaşması imzalanmıştır.
1331 yılında uzun zamandır kuşatılmış olan İznik ele geçirilmiştir. Şehzade Süleyman Veziriazam olarak tayin edilmiştir. Taraklı, Mudurnu ve Göynük beyliklerden alınarak Osmanlı topraklarına katılmıştır.
1333 yılında Gemlik ele geçirilmiştir.
1334 yılında İznik Yenişehir Kapısı yanında bir cami ve imaretin yapılmıştır.
1335 yılında Bursa’da ilk mimari eser sayılabilecek cami ve medreseler yapılmaya başlamıştır.
1336 yılında Karesi Beyliği’nin Balıkesir ve Bergama yöresi, Osmanlı topraklarına katılmıştır.
1337 yılında Koyunhisar ve İzmit kaleleri ele geçirilmiştir.
1346 yılında Orhan Bey Kantazkuzen'in kızı ile evlenmiş ve Bizans ile ittifak yapılmıştır.
1347 yılında Orhan Bey Üsküdar'da Bizans Kralı Kantakuzen ile görüşme yapmıştır.
1351 yılında Sırp ve Bulgarlara karşı zafer kazanılmıştır.
1352 yılında Süleyman Paşa’nın Rumeli’ye Bizans’a yardım maksadı ile gitmiş ve Çimpi kalesini üs olarak kullanmıştır. Osmanlılar Cenevizliler’e Osmanlı topraklarında serbest ticaret yapma imtiyazını tanımışlardır. Üsküdar, Kadıköy ve Marmara Adaları ele geçirilmiştir. Gerede Türk Beyliği Osmanlı himayesine katılmıştır.
1354 yılında Trakya'da fetihler gerçekleşmiş ve Ankara ilk defa işgal edilmiştir.
1357 yılında Balkan fetihleri başlamıştır.
1358 yılında Rumeli'ye geçen Türkler Çimenlik ve Gelibolu kalelerini ele geçirmiş ve diğer fetihler devam etmiştir.
1359 yılında Rumeli fatihi Süleyman Paşa vefat etmiştir.
1360 yılında Orhan Gazi’nin vefat etmiş ve Sultan I. Murad tahta çıkmıştır.
36 PADİŞAHLA 624 YIL HÜKÜM SÜREN OSMANLI
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder